Choroby przenoszone przez krew a zdrowie seksualne

Wstęp

Choroby przenoszone przez krew to poważne zagrożenie, które może dotknąć każdego z nas – często w sytuacjach, w których najmniej się tego spodziewamy. Nie chodzi tylko o zabiegi medyczne czy tatuaże, ale także o kontakty seksualne, podczas których dochodzi do mikrourazów i kontaktu z płynami ustrojowymi. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, jak łatwo można zakazić się wirusem HBV, HCV czy HIV, a późniejsze konsekwencje zdrowotne bywają dramatyczne – od przewlekłych zapaleń wątroby po nowotwory i niedobory odporności.

W tym materiale pokażemy Ci, na co szczególnie uważać i jak skutecznie chronić siebie oraz partnera. Wyjaśnimy, dlaczego niektóre praktyki seksualne niosą większe ryzyko niż inne i podpowiemy, jakie badania warto regularnie wykonywać. Znajdziesz tu konkretne informacje – bez zbędnego straszenia, za to z praktycznymi wskazówkami, które mogą uratować zdrowie.

Najważniejsze fakty

• Mikroskopijne ilości krwi wystarczą do zakażenia – wirusy takie jak HBV czy HIV mogą przeniknąć do organizmu nawet przez niewidoczne gołym okiem uszkodzenia skóry.
• Seks analny bez zabezpieczeń to najwyższe ryzyko – delikatna błona śluzowa odbytu łatwo ulega mikrourazom, przez które patogeny przedostają się do krwiobiegu.
• Szczepienia przeciw WZW B i HPV to najskuteczniejsza forma profilaktyki – w Polsce są dostępne bezpłatnie dla młodzieży, ale można je wykonać w każdym wieku.
• Większość niebezpiecznych infekcji (WZW C, chlamydioza, kiła) przez długi czas rozwija się bezobjawowo – regularne badania to jedyny sposób na wczesne wykrycie.

Choroby przenoszone przez krew – podstawowe informacje

Choroby przenoszone przez krew to poważne zagrożenie dla zdrowia, które może mieć długotrwałe konsekwencje. Najczęściej wywoływane są przez wirusy, takie jak HBV, HCV, HIV czy wirus Ebola. Wbrew pozorom, nie trzeba dużo krwi, by doszło do zakażenia – czasem wystarczy mikroskopijna ilość, niewidoczna gołym okiem. Warto pamiętać, że niektóre z tych infekcji, np. WZW typu B, mogą prowadzić do marskości wątroby lub nowotworów, jeśli nie zostaną w porę zdiagnozowane i leczone.

Jak dochodzi do zakażenia?

Do zakażenia może dojść na kilka sposobów, a nie wszystkie są oczywiste. Oto najczęstsze drogi przenoszenia chorób krwiopochodnych:

• Bezpośredni kontakt z krwią – np. podczas udzielania pierwszej pomocy bez rękawiczek.
• Używanie wspólnych przedmiotów higienicznych – maszynki do golenia, szczoteczki do zębów.
• Zabiegi medyczne lub kosmetyczne wykonywane niesterylnym sprzętem – tatuaże, piercing, zastrzyki.
• Kontakty seksualne, zwłaszcza jeśli dochodzi do mikrourazów.

Warto dodać, że zaschnięta krew również może być źródłem zakażenia, choć ryzyko jest niższe niż przy kontakcie ze świeżą krwią.

Główne patogeny przenoszone przez krew

Poniższa tabela przedstawia najważniejsze wirusy przenoszone przez krew oraz ich potencjalne konsekwencje:

Dodatkowo, wirus Ebola, choć rzadki w Polsce, również należy do tej grupy i może powodować ciężkie gorączki krwotoczne. W przypadku WZW typu B szczepienie jest najskuteczniejszą formą profilaktyki, dlatego warto rozważyć jego wykonanie, zwłaszcza jeśli planujemy zabiegi medyczne lub podróże do krajów o wysokiej zachorowalności.

Zanurz się w fascynującej dyskusji na temat antykoncepcji a związku i wspólnego podejmowania decyzji, gdzie odkryjesz, jak harmonia może współgrać z odpowiedzialnością.

Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) a zdrowie seksualne

Choć WZW kojarzy nam się głównie z zabiegami medycznymi czy tatuażami, kontakty seksualne również stanowią istotną drogę zakażenia. Wirusy zapalenia wątroby potrafią przetrwać w spermie, wydzielinie pochwowej, a nawet ślinie. Ryzyko wzrasta szczególnie przy stosunkach analnych, gdzie łatwiej o mikrourazy błon śluzowych. Wbrew obiegowym opiniom, prezerwatywa nie daje 100% ochrony, ale znacząco redukuje ryzyko przeniesienia infekcji.

WZW typu B – ryzyko podczas kontaktów seksualnych

WZW B to jedna z najbardziej zakaźnych chorób przenoszonych drogą płciową. Wystarczy śladowa ilość zakażonej krwi czy płynów ustrojowych, by doszło do infekcji. Co ważne, wirus może przetrwać poza organizmem nawet 7 dni! Najbardziej narażone są osoby:

• Mające wielu partnerów seksualnych
• Uprawiające seks bez zabezpieczeń
• Z innymi infekcjami przenoszonymi drogą płciową

Według danych WHO, około 5-10% dorosłych w regionach endemicznych zakaża się HBV właśnie przez kontakty seksualne.

Objawy mogą pojawić się dopiero po 2-3 miesiącach i często przypominają grypę. Najskuteczniejszą ochroną pozostaje szczepienie, które w Polsce jest obowiązkowe dla noworodków od 1996 roku.

WZW typu C – czy można się zarazić przez seks?

W przeciwieństwie do WZW B, ryzyko zakażenia HCV podczas stosunku jest znacznie mniejsze, ale nie zerowe. Szacuje się, że stanowi ono około 1-3% wszystkich przypadków. Ryzyko wzrasta przy:

• Stosunkach analnych
• Współistniejącym HIV
• Obecności ran czy owrzodzeń w okolicach intymnych
• Kontaktach podczas menstruacji

Problem polega na tym, że WZW C często przez lata rozwija się bezobjawowo, a wykrywane jest przypadkiem podczas rutynowych badań. Niestety, nie ma jeszcze szczepionki przeciw HCV, dlatego tak ważna jest profilaktyka i regularne badania, zwłaszcza jeśli prowadzimy aktywne życie seksualne.

Pozwól się porwać zmysłowej opowieści o nastoletniej Kasi i jej kuzynie, gdzie emocje przeplatają się z tajemnicą.

HIV i AIDS – zagrożenia dla zdrowia seksualnego

HIV to wirus, który atakuje układ odpornościowy, prowadząc do rozwoju AIDS – zespołu nabytego niedoboru odporności. To jedna z najpoważniejszych chorób przenoszonych drogą płciową, która od lat 80. XX wieku zbiera ogromne żniwo na całym świecie. Wbrew obiegowym opiniom, nie jest to problem wyłącznie określonych grup społecznych – każdy, kto prowadzi aktywne życie seksualne bez zabezpieczeń, jest narażony na zakażenie.

Kluczowe jest zrozumienie, że HIV i AIDS to nie to samo. Zakażenie wirusem HIV może przez wiele lat nie dawać żadnych objawów, podczas gdy AIDS to końcowe stadium choroby, gdy układ immunologiczny jest już poważnie uszkodzony. Wczesne wykrycie zakażenia i wdrożenie leczenia antyretrowirusowego (ARV) pozwala dziś osobom z HIV żyć niemal tak długo, jak osoby zdrowe.

Drogi transmisji HIV podczas kontaktów intymnych

Podczas stosunków seksualnych HIV przenosi się przez kontakt z zakażoną krwią, spermą, wydzieliną pochwową i preejakulatem. Największe ryzyko występuje przy:

• Stosunkach analnych bez zabezpieczeń – ze względu na delikatność błony śluzowej odbytu i łatwość powstawania mikrourazów
• Kontaktach waginalnych, szczególnie gdy partnerka jest w okresie menstruacji
• Seksie oralnym, jeśli w jamie ustnej są rany lub stany zapalne
• Współżyciu z osobą, u której występują inne infekcje przenoszone drogą płciową

Warto pamiętać, że ryzyko zakażenia wzrasta wraz z ilością wirusa w płynach ustrojowych. Osoby w początkowej fazie infekcji (tzw. ostra infekcja HIV) oraz w zaawansowanym stadium AIDS mają szczególnie wysokie miano wirusa.

Profilaktyka przedekspozycyjna (PrEP) w zapobieganiu HIV

PrEP to rewolucyjna metoda profilaktyki HIV, polegająca na regularnym przyjmowaniu leków antyretrowirusowych przez osoby zdrowe, ale narażone na zakażenie. W Polsce dostępne są dwa schematy przyjmowania PrEP:

• Codzienny – jedna tabletka dziennie, zapewniająca stałą ochronę
• Na żądanie – przyjmowanie leku przed i po planowanym kontakcie seksualnym

Badania pokazują, że stosowanie PrEP zgodnie z zaleceniami zmniejsza ryzyko zakażenia HIV nawet o 99%. To szczególnie ważne rozwiązanie dla osób, które:

• Mają wielu partnerów seksualnych
• Nie zawsze używają prezerwatyw
• Partner/partnerka żyje z HIV
• Uprawiają seks w ramach tzw. chemsex (seks pod wpływem substancji psychoaktywnych)

PrEP nie chroni przed innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową, dlatego najlepiej łączyć ją z używaniem prezerwatyw. W Polsce lek jest refundowany dla osób spełniających określone kryteria, a jego przyjmowanie wymaga regularnych kontroli lekarskich i badań.

Odkryj sekrety uwodzenia w artykule w jaki sposób przekonać dziewczynę do siebie i czy jest to w ogóle możliwe, gdzie znajdziesz inspirację do zdobycia serca ukochanej.

Kiła – choroba przenoszona przez krew i kontakty seksualne

Kiła, zwana też syfilisem, to jedna z najstarszych i najbardziej podstępnych chorób przenoszonych drogą płciową. Wywołuje ją krętek blady (Treponema pallidum), bakteria spiralna, która potrafi przetrwać w organizmie latami, stopniowo niszcząc narządy wewnętrzne. Co ważne, kiła może być przenoszona nie tylko przez kontakty seksualne, ale także przez krew – stąd szczególnie narażone są osoby używające wspólnych igieł czy narzędzi do piercingu.

Choroba rozwija się w kilku etapach, z których każdy daje inne objawy. Najgroźniejsze jest to, że kiła potrafi „udawać” inne schorzenia, przez co bywa mylona nawet przez doświadczonych lekarzy. W zaawansowanym stadium może atakować układ nerwowy, powodując poważne zaburzenia psychiczne i neurologiczne. Warto pamiętać, że kiła w ciąży stanowi szczególne zagrożenie – może prowadzić do poronień lub ciężkich wad wrodzonych u dziecka.

Objawy kiły a zdrowie intymne

Pierwsze objawy kiły pojawiają się zwykle po 2-3 tygodniach od zakażenia. Charakterystycznym symptomem jest niebolesne owrzodzenie (tzw. objaw pierwotny) w miejscu wniknięcia bakterii – na penisie, wargach sromowych, w odbycie czy jamie ustnej. Niestety, wielu pacjentów bagatelizuje ten objaw, ponieważ zmiana znika samoistnie po kilku tygodniach. To błąd – zniknięcie owrzodzenia nie oznacza wyleczenia, a jedynie przejście choroby w kolejną fazę.

W drugim etapie mogą pojawić się:

• Wysypka na dłoniach i stopach (często mylona z alergią)
• Powiększenie węzłów chłonnych
• Gorączka i bóle mięśni
• Białe plamy w jamie ustnej

Te objawy również ustępują samoistnie, co sprawia, że wiele osób nie zdaje sobie sprawy z infekcji. Tymczasem bakteria nadal niszczy organizm, prowadząc do poważnych powikłań – uszkodzeń serca, mózgu czy narządu wzroku.

Leczenie kiły i ochrona partnera

Na szczęście kiła jest chorobą uleczalną, pod warunkiem wczesnego wykrycia. Podstawą terapii jest penicylina, która w większości przypadków skutecznie eliminuje krętka bladego. W przypadku alergii na penicylinę stosuje się inne antybiotyki, takie jak doksycyklina. Kuracja trwa od 10 dni do 3 tygodni, w zależności od stadium choroby.

Kluczowe jest, aby:

• Przestrzegać zaleceń lekarza co do dawkowania leków
• Wstrzymać się od kontaktów seksualnych do zakończenia leczenia
• Poinformować wszystkich partnerów seksualnych z ostatnich 3-6 miesięcy
• Wykonać kontrolne badania po zakończeniu terapii

Profilaktyka kiły opiera się przede wszystkim na bezpieczniejszych praktykach seksualnych. Regularne badania w kierunku chorób przenoszonych drogą płciową są szczególnie ważne dla osób aktywnych seksualnie, zwłaszcza tych mających wielu partnerów. Pamiętaj, że kiła zwiększa ryzyko zakażenia HIV, dlatego tak ważne jest jej wczesne wykrycie i leczenie.

Rzeżączka i chlamydioza – czy krew odgrywa rolę?

Choć rzeżączka i chlamydioza kojarzą się głównie z zakażeniami przenoszonymi drogą płciową, krwiopochodna droga transmisji również jest możliwa, choć znacznie rzadsza. W przypadku obu tych infekcji głównym źródłem zakażenia pozostają kontakty seksualne, ale w określonych sytuacjach kontakt z krwią osoby chorej może stanowić realne zagrożenie. Warto zrozumieć mechanizmy tych infekcji, by lepiej chronić swoje zdrowie.

Rzeżączka – ryzyko zakażenia przez krew

Dwoinka rzeżączki (Neisseria gonorrhoeae) to bakteria, która potrafi przetrwać w krwiobiegu, choć nie jest to jej naturalne środowisko. Do zakażenia przez krew dochodzi najczęściej w trzech sytuacjach:

1. Podczas transfuzji krwi od niezdiagnozowanego nosiciela (obecnie ekstremalnie rzadkie dzięki rygorystycznym badaniom dawców)
2. Przy używaniu wspólnych igieł przez osoby zażywające narkotyki dożylnie
3. W wyniku kontaktu z krwią podczas opatrywania ran bez odpowiednich środków ochrony

Największe ryzyko dotyczy osób z obniżoną odpornością, u których bakteria łatwiej przedostaje się do krwiobiegu. W przypadku rzeżączki rozsianej (DGI) może dojść do zajęcia stawów, skóry, a nawet wsierdzia. Objawy ogólnoustrojowe takie jak gorączka, dreszcze czy bóle stawów powinny skłonić do natychmiastowej konsultacji lekarskiej.

Chlamydioza – bezobjawowe zagrożenie

Chlamydioza wywołana przez Chlamydia trachomatis to prawdziwy „cichy zabójca” zdrowia intymnego. W przeciwieństwie do rzeżączki, zakażenie przez krew jest tu wyjątkowo rzadkie, ale możliwe w przypadku:

1. Przeszczepów narządów od niezdiagnozowanych dawców
2. Transfuzji krwi (teoretyczne ryzyko, praktycznie niemożliwe przy współczesnych standardach)
3. Zakażeń okołoporodowych, gdy bakterie przedostają się do krwiobiegu noworodka

Największym problemem chlamydiozy jest jej bezobjawowy przebieg u 70-80% kobiet i 50% mężczyzn. Nieleczona infekcja może prowadzić do poważnych powikłań takich jak niepłodność, ciąża pozamaciczna czy zespół Reitera. Regularne badania są kluczowe, zwłaszcza dla osób aktywnych seksualnie z wieloma partnerami.

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) a kontakty seksualne

HPV to jeden z najczęstszych wirusów przenoszonych drogą płciową, który może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia intymnego. Szacuje się, że nawet 80% aktywnych seksualnie osób miało z nim kontakt przynajmniej raz w życiu. Wirus brodawczaka ludzkiego atakuje komórki skóry i błon śluzowych, często pozostając w uśpieniu przez długie lata. Warto wiedzieć, że istnieje ponad 200 typów HPV, z czego około 40 może infekować okolice narządów płciowych.

HPV a rak szyjki macicy i inne nowotwory

Najgroźniejsze są tzw. typy wysokoonkogenne HPV (głównie 16 i 18), które odpowiadają za około 70% przypadków raka szyjki macicy. Wirus potrafi zakłócać naturalny cykl komórkowy, prowadząc do niekontrolowanych podziałów i zmian nowotworowych. Oprócz szyjki macicy, HPV może powodować nowotwory:

Według danych WHO, wirus HPV jest odpowiedzialny za prawie 100% przypadków raka szyjki macicy i około 90% nowotworów odbytu.

Co ważne, u mężczyzn infekcja HPV często przebiega bezobjawowo, co sprawia, że mogą nieświadomie zarażać partnerki. Dlatego tak ważna jest świadomość zagrożenia i regularne badania cytologiczne u kobiet.

Szczepienia przeciw HPV jako forma profilaktyki

Szczepionki przeciw HPV to najskuteczniejsza forma prewencji przed infekcją i jej konsekwencjami. W Polsce dostępne są trzy rodzaje szczepionek:

• 2-walentna – chroni przed typami 16 i 18
• 4-walentna – dodatkowo zabezpiecza przed typami 6 i 11, powodującymi kłykciny kończyste
• 9-walentna – najszersza ochrona przed 9 typami wirusa

Optymalny czas na szczepienie to okres przed rozpoczęciem aktywności seksualnej, ale szczepić można się w każdym wieku. Warto pamiętać, że nawet po zaszczepieniu należy regularnie wykonywać badania cytologiczne, ponieważ szczepionka nie chroni przed wszystkimi typami wirusa. W Polsce od 2021 roku szczepienia przeciw HPV są bezpłatne dla dziewczynek i chłopców w wieku 12-13 lat.

Profilaktyka chorób przenoszonych przez krew w życiu seksualnym

Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że choroby przenoszone przez krew stanowią realne zagrożenie również podczas kontaktów seksualnych. Mikrourazy błon śluzowych, które często występują podczas stosunku, mogą stać się bramą wejściową dla niebezpiecznych patogenów. Warto pamiętać, że niektóre wirusy, jak HBV czy HIV, potrafią przetrwać w spermie i wydzielinie pochwowej nawet kilka dni poza organizmem. Dlatego tak ważne jest świadome podejście do ochrony swojego zdrowia intymnego.

Bezpieczne praktyki seksualne

Podstawą profilaktyki jest stosowanie barierowych metod ochrony. Prezerwatywy, choć nie dają 100% zabezpieczenia, znacząco redukują ryzyko przeniesienia infekcji. W przypadku seksu oralnego warto używać specjalnych lateksowych chusteczek. Pamiętaj, że nawet niewielkie ilości krwi mogą stanowić zagrożenie, dlatego szczególną ostrożność należy zachować podczas menstruacji czy przy obecności jakichkolwiek ran w okolicach intymnych.

Warto rozważyć szczepienia ochronne, zwłaszcza przeciw WZW typu B i HPV. To prosta i skuteczna forma profilaktyki, która może uchronić przed poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi. W przypadku osób szczególnie narażonych na zakażenie HIV, dobrą opcją jest PrEP – profilaktyka przedekspozycyjna, która zmniejsza ryzyko infekcji nawet o 99%.

Regularne badania kontrolne

Nawet przy zachowaniu wszystkich środków ostrożności, regularne badania są niezbędnym elementem dbania o zdrowie seksualne. Wiele chorób, jak WZW C czy chlamydioza, przez długi czas rozwija się bezobjawowo. Warto wykonywać testy przynajmniej raz w roku, a częściej jeśli zmieniamy partnerów seksualnych.

Według danych Krajowego Centrum ds. AIDS, w 2022 roku liczba nowych zakażeń HIV w Polsce wyniosła 2380, a kiły – 1990 przypadków.

W przypadku podejrzenia kontaktu z zakażoną krwią, niezwłocznie skonsultuj się z lekarzem. W niektórych sytuacjach, jak np. potencjalne narażenie na HIV, istnieje możliwość zastosowania profilaktyki poekspozycyjnej (PEP), która może zapobiec rozwojowi infekcji. Pamiętaj, że wczesne wykrycie większości chorób przenoszonych przez krew znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie.

Gdzie szukać pomocy i wykonać badania?

Jeśli podejrzewasz, że mogło dojść do zakażenia chorobą przenoszoną przez krew, nie zwlekaj z wykonaniem badań. W Polsce istnieje kilka możliwości diagnostyki – od publicznych poradni po prywatne laboratoria. Kluczowe jest, by wybrać miejsce, które zapewnia dyskrecję i profesjonalną opiekę. Pamiętaj, że wczesne wykrycie infekcji znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie i uniknięcie powikłań.

Anonimowe punkty konsultacyjno-diagnostyczne

Dla osób, które obawiają się stygmatyzacji, doskonałym rozwiązaniem są anonimowe punkty konsultacyjno-diagnostyczne (PKD). Można tam wykonać bezpłatne testy w kierunku HIV, HCV i kiły, a także uzyskać fachową poradę. W takich placówkach:

• Nie trzeba podawać danych osobowych
• Wyniki odbiera się osobiście, bez możliwości przekazania telefonicznie
• Personel jest przeszkolony do pracy z osobami w trudnej sytuacji
• Można liczyć na wsparcie psychologiczne

Listę aktualnych punktów znajdziesz na stronie Krajowego Centrum ds. AIDS. Warto dodać, że w niektórych miastach działają również mobilne punkty testowania, które docierają do grup szczególnie narażonych.

Leczenie chorób przenoszonych przez krew

W przypadku potwierdzonego zakażenia, leczenie powinno być prowadzone pod okiem specjalisty. W Polsce opiekę nad pacjentami z chorobami krwiopochodnymi sprawują:

Wiele nowoczesnych terapii jest w Polsce refundowanych, co znacznie obniża koszty leczenia. W przypadku HIV, terapia antyretrowirusowa (ARV) jest dostępna bezpłatnie dla wszystkich zdiagnozowanych pacjentów. Warto pamiętać, że regularne przyjmowanie leków to podstawa skutecznej terapii i zapobiegania rozwojowi lekooporności.

Wnioski

Choroby przenoszone przez krew stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia, szczególnie w kontekście aktywności seksualnej. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że nawet niewielkie ilości krwi czy mikrourazy podczas stosunku mogą prowadzić do zakażenia. Wirusy takie jak HBV, HCV czy HIV potrafią przetrwać poza organizmem, a niektóre infekcje przez lata rozwijają się bezobjawowo. Kluczowa jest świadomość ryzyka i regularne badania, szczególnie dla osób aktywnych seksualnie.

Profilaktyka obejmuje nie tylko stosowanie prezerwatyw, ale także szczepienia ochronne (np. przeciw WZW B i HPV) oraz rozważenie profilaktyki przedekspozycyjnej (PrEP) w przypadku wysokiego ryzyka zakażenia HIV. Warto pamiętać, że wczesne wykrycie infekcji znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie i uniknięcie poważnych powikłań, takich jak marskość wątroby, nowotwory czy niepłodność.

Najczęściej zadawane pytania

Czy można zarazić się HIV przez pocałunek?
Ryzyko jest ekstremalnie niskie, chyba że w jamie ustnej obu osób występują świeże rany lub krwawiące dziąsła. Wirus HIV nie przenosi się przez ślinę w normalnych warunkach.

Jak często wykonywać badania na choroby przenoszone przez krew?
Osoby aktywne seksualnie, szczególnie z wieloma partnerami, powinny badać się co najmniej raz w roku. W przypadku ryzykownych zachowań (np. seks bez zabezpieczeń) warto robić testy częściej.

Czy wirus HCV może być przenoszony drogą płciową?
Tak, choć ryzyko jest znacznie mniejsze niż w przypadku HBV czy HIV. Szczególnie narażone są osoby współżyjące podczas menstruacji, z innymi infekcjami intymnymi lub uprawiające seks analny.

Jak długo po potencjalnym zakażeniu wykonać test na HIV?
Testy czwartej generacji wykrywają infekcję już po 4 tygodniach, ale dla pewności warto powtórzyć badanie po 3 miesiącach. W przypadku wysokiego ryzyka można rozważyć profilaktykę poekspozycyjną (PEP) w ciągu 72 godzin.

Czy szczepionka przeciw HPV chroni przed wszystkimi typami wirusa?
Nie, 9-walentna szczepionka zabezpiecza przed najgroźniejszymi typami (6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58), ale nie przed wszystkimi. Dlatego nawet po szczepieniu kobiety powinny regularnie wykonywać cytologię.